Uit de voormalige zelfstandige spaarbanken in Borculo, Goor en Lochem met een nevenvestiging in Ruurlo is in de jaren 1988 en 1992 de zelfstandige Spaarbank Achterhoek-Twente ontstaan, die later is gefuseerd met de SNS bank Nederland, het eindstation van veel Bondsspaarbanken en Nutsspaarbanken. In kort bestek schetsen we de geschiedenis van het ontstaan van Fonds 1819 als maatschappelijk fonds:
1. De Nutspaarbanken (19e eeuw)
In de 19e eeuw ontstonden overal in Nederland spaarbanken, vaak vanuit de Maatschappij tot Nut van ’t Algemeen. Het doel was simpel maar nobel: gewone burgers (arbeiders en ambachtslieden) stimuleren om te sparen, zodat ze een buffer hadden voor slechte tijden.
- In 1819 werd de Spaarbank in Ruurlo opgericht.
- In 1860 volgde de Spaarbank in Lochem. Deze banken hadden geen winstoogmerk; het belang van de spaarder en de lokale gemeenschap stond voorop.
2. Fusies en de SNS (20e eeuw)
Gedurende de 20e eeuw schaalden deze kleine lokale banken op om te kunnen concurreren met grote commerciële banken.
- De banken van Lochem, Borculo, Ruurlo en Goor gingen samenwerken en vormden uiteindelijk de Spaarbank Achterhoek-Twente.
- In de jaren ’90 vond er een landelijke consolidatieslag plaats. De Spaarbank Achterhoek-Twente ging in 1995 op in de SNS Bank (Samenwerkende Nederlandse Spaarbanken).
3. De geboorte van Fonds 1819 (1995)
Bij de overname door de SNS Bank bleef er “eigen vermogen” over dat door de decennia heen was opgebouwd door de lokale spaarbanken. Omdat dit geld oorspronkelijk van en voor de lokale bevolking was, mocht het niet zomaar verdwijnen in de zakken van een landelijke bankorganisatie.
Daarom werd Stichting Fonds 1819 opgericht. Het kapitaal dat overbleef na de fusie werd in deze stichting ondergebracht. De rente en het rendement op dit vermogen worden sindsdien elk jaar uitgekeerd aan lokale verenigingen en goede doelen.
4. Waarom de naam ‘1819’?
Men koos voor het jaartal 1819 als eerbetoon aan de oudste rechtsvoorganger: de spaarbank in Ruurlo die in dat jaar begon. Het symboliseert de wortels van het fonds die meer dan twee eeuwen teruggaan in de regio. Doordat het fonds onafhankelijk is van de bank, bleef het kapitaal veilig toen de SNS Bank in 2013 genationaliseerd werd. Het geld van de Lochemse gemeenschap bleef dus behouden voor de regio.
Klik op de kubus en bekijk de (opgeheven) banken in hun vestigingen.
Projecten:
Bijlagen: